الشيخ محمد هادي اليوسفي الغروي ( مترجم : حسينعلى عربى )

355

موسوعة التاريخ الإسلامي ( تاريخ تحقيقى اسلام ) ( فارسي )

( 1 ) فصل چهارم اعلان دعوت عمومى ( 2 ) مرحلهء دعوت عمومى آشكار مرحوم شيخ صدوق در إكمال الدين با سندى از عبد الله بن على حلبى از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه فرمود : پس از آن كه وحى بر رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله نازل شد ، آن حضرت به مدت سيزده سال در مكه اقامت كرد كه سه سال از آن را به صورت سرى و مخفيانه سپرى كرد و از ترس ، دعوت الهى را آشكار نكرد تا اين كه خداوند عز و جلّ به او دستور داد كه امر الهى را آشكار كرد . « 1 » ( 3 ) عياشى در تفسيرش از حلبى از امام صادق عليه السّلام روايت مىكند كه آن حضرت فرمود : رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله سال‌ها در مكه دعوت خويش را مخفى نگاه داشت و تنها براى على و خديجه آشكار كرد . پس از آن ، حضرت نزد قبائل عرب مىرفت و دين خدا را بر آنها عرضه مىكرد . آنها به محض ديدن او مىگفتند : دروغگو ، از ما دور شو ! « 2 » ( 4 ) صدوق در معانى الاخبار و در الخصال با سندى از أبان بن عثمان احمد بجلى كوفى نقل مىكند كه گفت : افرادى از قريش كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را استهزا مىكردند ، پنج نفر بودند : وليد بن مغيرة مخزومى ، عاص بن وائل سهمى ، اسود بن عبد يغوث زهرى ، اسود بن مطلّب و حارث بن طلاطلة ثقفى . « 3 » عيّاشى هم اين روايت را نقل كرده و اين مطلب را بدان اضافه كرده است : پس هنگامى كه خداوند فرمود : « إِنَّا كَفَيْناكَ الْمُسْتَهْزِئِينَ » ، رسول الله صلّى اللّه عليه و آله مطمئن شد كه خداوند آنها را ذليل خواهد كرد و سرانجام به بدترين وضع به هلاكت رسيدند . « 4 » ( 5 ) قمّى در تفسير خود مىنويسد : پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در روز دوشنبه به مقام نبوّت رسيد و على عليه السّلام در روز سه‌شنبه به وى ايمان آورد و سپس خديجه ، همسر پيامبر مسلمان شد و سپس ابو طالب بر پيامبر صلّى اللّه عليه و آله داخل شد و ديد كه نماز مىخواند و على عليه السّلام در كنارش ايستاده است . جعفر به

--> ( 1 ) . إكمال الدين ، ص 197 و بحار الانوار ، ج 18 ، ص 177 . ( 2 ) . تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 253 . ( 3 ) . الخصال ، ج 1 ، ص 278 - 279 . ( 4 ) . تفسير عياشى ، ج 2 ، ص 252 .